Het humaan papillomavirus, ook wel HPV genoemd, is een virusEen virus is een niet met het blote oog waarneembaar micro-organisme dat zich vermeerderd door reproductie van het genetische materiaal (DNA en/of RNA) dat ze bevatten. Virussen komen overal in de natuur voor. Als virussen het lichaam binnendringen worden ze in principe onschadelijk gemaakt door het natuurlijke afweersysteem (= immuun-systeem). Als dat niet (voldoende) lukt, kunnen de virussen zich verder delen en plaatselijke (= lokale; bijv. koortslip, gordelroos) of lichamelijke (= systemische; bijv. verkoudheid en griep) infectie-ziekten veroorzaken (= virale infecties). dat op de huid en slijmvliezenEen slijmvlies is een dunne laag cellen die slijm produceert, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel. De laag van cellen bedekt de binnenwanden van de uitwendige lichaamsholten (o.a. mond, keel, longwegen, maag, darm, vagina en penis en produceren slijm (= mucus). Slijmvlies heeft een functie in het afweersysteem. Daarom komt een slijmvlies vooral voor op contactoppervlakten (mond, neus, begin ademhalingsstelsel,etc) voorkomt. Van het virus zijn momenteel meer dan 100 typen bekend. De meeste HPV typenEr zijn meer dan 100 verschillende HPV typen bekend, waarvan de meeste typen geen risico vormen. Ongeveer 30 typen van het virus infecteren de slijmvliezen van bijvoorbeeld de baarmoederhals. Van deze laatste soort HPV bestaan er typen met een hoog risico en typen met een laag risico. Laag risico typen veroorzaken genitale wratten, dat zijn wratten rond de geslachtsorganen. Deze wratten zijn vervelend en zeer hardnekkig, maar houden verder weinig risico in. De bekendste zijn HPV typen 6 en 11, deze veroorzaken ongeveer 90% van de genitale wratten. De andere typen zijn 40, 42, 43, 44, 53, 54, 61, 72, 73 en 81. Hoog risico typen daarentegen kunnen baarmoederhalskanker veroorzaken. Deze typen verstoren de celgroei waardoor een voorstadium en mogelijk uiteindelijk baarmoederhalskanker kan ontstaan. Hoog risico typen zijn 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 en 68. De Typen 16 en 18 vormen het hoogste risico aangezien deze typen ongeveer 70% van alle baarmoederhalskankers veroorzaken. Er treden geen ziekteverschijnselen (symptomen) op bij infectie met deze typen van HPV. vormen geen risico voor de gezondheid. Ongeveer 30 typen van het HPV komen voor op de slijmvliezen van de geslachtsorganen. Daar verstoren ze de celgroei. De typen 6 en 11 kunnen hier genitale wratten veroorzaken. Men spreekt daarom ook wel van het wrattenvirus. Andere typen (met name 16 en 18) kunnen voorstadia en baarmoederhalskanker veroorzaken.

Het humaan papillomavirus komt veel voor en is erg besmettelijk. Het kan al door huid-op-huid contact worden overgebracht. Virussen op de geslachtsdelen worden meestal via seksueel contact overgebracht. Penetratie is daarvoor niet eens noodzakelijk. Waarschijnlijk zijn andere manieren van besmettingUit epidemiologische studies is gebleken dat 60% tot 80% van de jonge vrouwen die seksueel actief worden binnen 5 jaar een genitale infectie oplopen met één of meerdere hoog-risico (hr-) HPV genotypen. Computermodellen hebben laten zien dat de besmettingskans zeer hoog is. Geschat wordt dat indien een van de seksuele partners HPV positief is, de kans op overdracht tijdens een coitus (seksuele gemeenschap) ongeveer 30% tot 50% bedraagt. Als condooms gebruikt worden is die kans 70% kleiner, maar dus nog steeds 10% tot 20% kans per coitus. Condooms beschermen dus niet tegen HPV overdracht maar natuurlijk wel tegen andere seksueel overdraagbare aandoeningen. HPV komt ook in de mond, op de huid (vingers), rond de anus, op de penis, en op de schaamlippen voor. Overdracht van HPV kan dus op allerlei manieren plaatsvinden. Besmetting van de baarmoedermond vindt pas plaats als er iets de vagina in gaat tot aan de baarmoedermond. Het is dus zeer goed mogelijk dat HPV versleept wordt van de schaamlippen naar de baarmoedermond door tampons, vibrators, vingers, pessarium, etc. Bewijs hiervoor is wetenschappelijk niet geleverd, maar het feit dat ongeveer 1% van de jong volwassen vrouwen die nog maagd zijn toch HPV positief test, is hier indirect bewijs van. ook mogelijk. Daardoor kunnen ook niet seksueel actieve vrouwen besmet raken, al is de kans daarop wel kleiner. De meeste seksueel actieve vrouwen en mannen (meer dan 80 procent) raken ooit in hun leven besmet met HPV. Bijna iedereen heeft dit virus dus al eens opgelopen, of zal het ooit oplopen. Meestal wordt het virus door het afweersysteem opgeruimd voordat het afwijkingen kan veroorzaken.

Het is onmogelijk om besmetting met het humaan papillomavirus bij normaal seksueel contact 100 procent te voorkomen. Dat komt doordat het virus zoveel voorkomt en het zo gemakkelijk wordt overgebracht. Zelfs condooms beschermen niet volledig. Ben je eenmaal besmet (geweest) met een bepaald type, dan ben je niet immuun voor een nieuwe besmetting. Bij de meeste mensen wordt het virus spontaan geklaard door het immuunsysteem en slechts bij een minderheid (20%) van vrouwen ontstaat een persisterende HPV infectie. Een persisterende (=aanhoudende) HPV infectie kan leiden tot premaligne afwijkingen aan de baarmoederhals ( cervix uteri), en heeft een sterk verhoogd risico voor het (na jaren) ontstaan van cervix carcinoom [2-4]. In 60% van de carcinomen treft men het HPV type 16 aan en in 15% HPV type 18 [1]. Het is algemeen aanvaard dat in de groep patiënten die een cervix carcinoom ontwikkelen het immuunsysteem heeft gefaald om een beschermende afweerreactie tegen HPV op gang te brengen. voor een nieuwe besmetting. Je kunt dus door hetzelfde of door een ander type virus meerdere keren geïnfecteerd raken.

Meestal merk je niets van een HPV-infectie. In veel gevallen ruimt het afweersysteem ongemerkt het virus op. Ook als het afweersysteem hiertoe niet in staat is, hoef je niets van de besmetting te merken. De infectie blijft dan sluimerend aanwezig. Een signaal dat er sprake is van een HPV-infectie, zijn wratjes op de schaamlippen of penis. Deze zijn met een plaatselijke behandeling te verhelpen. Een HPV-infectie van de baarmoederhals kan na verloop van tijd zorgen voor afwijkende cellen. Deze afwijkende cellen kunnen een voorstadium van baarmoederhalskanker veroorzaken. Alleen door een uitstrijkje bij een arts te laten maken of middels het bevolkingsonderzoek op baarmoederhalskanker, kunnen eventueel de afwijkende cellen worden gevonden.

Het is niet mogelijk om zelf vast te stellen of je een HPV-infectie hebt. Zekerheid geeft alleen een HPV test. Deze test kun je op verschillende manieren laten uitvoeren. De huisarts kan een uitstrijkje afnemen en daarop een HPV test laten doen. Daarnaast wordt in Nederland iedere vrouw vanaf haar 30ste jaar uitgenodigd voor het afnemen van een uitstrijkje via het bevolkingsonderzoek. Dit onderzoek richt zich uitsluitend op het vaststellen van afwijkende cellen en geeft geen uitsluitsel over mogelijke besmetting met HPV. Een andere manier om een HPV test te doen is de Thuisafnametest. De test is speciaal ontwikkeld om eenvoudig zelf thuis een monster af te nemen, dat vervolgens in een laboratorium wordt onderzocht. In dit laboratorium wordt gekeken of je geinfecteerd bent met HPV 16 en 18 (de HPV types, waartegen je je kunt vaccineren) Deze Thuisafnametest is eenvoudig via deze site te bestellen

Besmetting met HPV betekent altijd een risico. Gelukkig ruimt het afweersysteem in meer dan 80 procent van de gevallen het virus op. Dit proces kan meer dan een jaar duren. Omdat geen (kruis-)immuniteit optreedt, kun je daarna opnieuw besmet raken met hetzelfde of een ander HPV type. Als het lichaam het virus niet opruimt, kunnen afwijkingen ontstaan. Een laag-risico virus kan genitale wratten veroorzaken. Er zijn ook HPV typenEr zijn meer dan 100 verschillende HPV typen bekend, waarvan de meeste typen geen risico vormen. Ongeveer 30 typen van het virus infecteren de slijmvliezen van bijvoorbeeld de baarmoederhals. Van deze laatste soort HPV bestaan er typen met een hoog risico en typen met een laag risico. Laag risico typen veroorzaken genitale wratten, dat zijn wratten rond de geslachtsorganen. Deze wratten zijn vervelend en zeer hardnekkig, maar houden verder weinig risico in. De bekendste zijn HPV typen 6 en 11, deze veroorzaken ongeveer 90% van de genitale wratten. De andere typen zijn 40, 42, 43, 44, 53, 54, 61, 72, 73 en 81. Hoog risico typen daarentegen kunnen baarmoederhalskanker veroorzaken. Deze typen verstoren de celgroei waardoor een voorstadium en mogelijk uiteindelijk baarmoederhalskanker kan ontstaan. Hoog risico typen zijn 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 en 68. De Typen 16 en 18 vormen het hoogste risico aangezien deze typen ongeveer 70% van alle baarmoederhalskankers veroorzaken. Er treden geen ziekteverschijnselen (symptomen) op bij infectie met deze typen van HPV. met een hoog risico. Deze kunnen leiden tot het ontstaan van baarmoederhalskanker. Als je besmet bent, is het dus belangrijk te weten of er sprake is van een hoog-risico type HPV. Als je niet besmet bent met HPV, is de kans op afwijkingen aan de baarmoederhals heel klein, en is het mogelijk nuttig om je te laten vaccineren.

Momenteel bestaat er geen werkzame behandeling van een HPV-infectie. Als een HPV-infectie een afwijking (wratje of een voorstadium) heeft veroorzaakt, kan deze afwijking wel behandeld worden. Het HPV verdwijnt meestal na deze behandeling. Men denkt dat dit komt doordat het immuunsysteem na behandeling wel in staat is HPV onder controle te houden.

In de baarmoederhals gaat het slijmvlies van de vagina over in dat van het baarmoederhalskanaal. In dit gebied nestelt HPV zich graag. Het is ook deze plek waar HPV de meeste afwijkingen veroorzaakt. Andere plekken waar het virus gevonden kan worden, zijn de schaamlippen, anus en mondholte en huid.

Als gevolg van een langdurige HPV-infectie kunnen afwijkingen ontstaan op alle plekken waar het virus gevonden wordt. In de baarmoederhals kan een HPV-infectie met een hoog-risico HPV type leiden tot een voorstadium dat zich verder kan ontwikkelen tot baarmoederhalskanker. Dit gebeurt maar in een klein aantal gevallen en het duurt meestal tien tot vijftien jaar vanaf het moment van HPV-infectie.

Bij een langdurige infectie kunnen bepaalde hoog-risico typen van HPV de kans krijgen om eiwittenEiwitten zijn natuurlijke moleculen die zeer uiteenlopende lichaamsfuncties vervullen. Eiwitten zijn van belang voor de opbouw en het in stand houden van het lichaam. Daarnaast leveren ze energie: per gram 4 kcal (17 kJ). Eiwitten leveren ook aminozuren. Dat zijn de bouwstenen die nodig zijn voor de opbouw van de cellen, de spieren en organen, het zenuwstelsel, de botten en het bloed. Vooral in de groei wordt veel weefsel opgebouwd. te produceren. Deze eiwitten verstoren de celdelingscyclusCeldeling is een proces waarbij, na kerndeling, uit één cel twee of meer cellen ontstaan. Oude cellen worden dus vervangen door nieuwe. Cellen die veel bloot staan aan schadelijke invloeden van buitenaf, zoals huidcellen, worden regelmatig vervangen. Huidcellen gaan gemiddeld een maand mee. Cellen die een belangrijke functie binnen een organisme vervullen en minder makkelijk te vervangen zijn, blijven gedurende het hele leven van het organisme behouden, bijvoorbeeld een zenuwcel. in de slijmvliescellen. De HPV-eiwitten zorgen ervoor dat cellen zich veel vaker kunnen blijven delen. Dit kan na enkele maanden leiden tot een voorstadium en na jaren tot baarmoederhalskanker. In Nederland worden ieder jaar vele duizenden vrouwen behandeld voor een voorstadium, veroorzaakt door de hoog-risico typen van het humaan papillomavirus. Elk jaar overlijden er in de wereld een kwart miljoen vrouwen aan baarmoederhalskanker, waarvan ruim 200 in Nederland.

Het humaan papillomavirus kan aan de normale afweer van het lichaam ontsnappen. Dat komt doordat het virus zich met name bevindt aan de oppervlakte van de huid en slijmvliezenEen slijmvlies is een dunne laag cellen die slijm produceert, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel. De laag van cellen bedekt de binnenwanden van de uitwendige lichaamsholten (o.a. mond, keel, longwegen, maag, darm, vagina en penis en produceren slijm (= mucus). Slijmvlies heeft een functie in het afweersysteem. Daarom komt een slijmvlies vooral voor op contactoppervlakten (mond, neus, begin ademhalingsstelsel,etc). Als gevolg van een langdurige HPV-infectie kunnen afwijkingen ontstaan op alle plekken waar het virus gevonden wordt. In de baarmoederhals kan een HPV-infectie met een hoog-risico HPV type leiden tot een voorstadium dat zich verder kan ontwikkelen tot baarmoederhalskanker. Dit gebeurt maar in een klein aantal gevallen en het duurt meestal tien tot vijftien jaar vanaf het moment van HPV-infectie.

Er zijn factoren die de kans op infectie verhogen en factoren die de afweer verminderen.

  1. Factoren die het risico op HPV infectie verhogen zijn:
    • jong beginnen met seksuele activiteit,
    • groter aantal sexpartners en
    • andere seksueel overdraagbare aandoeningen.
  2. Factoren die de afweer tegen HPV verminderen zijn roken, 'de pil' en afweerremmende geneesmiddelen (bijv. na een niertransplantatie of bij reuma).

Vijf tot twintig procent van de seksueel actieve vrouwen is op enig moment hoog-risico HPV positief. Van deze vrouwen zal ongeveer 10-20% daadwerkelijk een afwijking (voorstadium) krijgen. Ben je daarentegen HPV negatief, dan is de kans op een afwijking verwaarloosbaar klein.

Ook mannen merken niet wanneer ze besmet worden met HPV. Wel kunnen ze net als vrouwen wratjes krijgen op de geslachtsorganen. Deze wratjes worden echter veroorzaakt door HPV typen die geen kanker veroorzaken. De kans dat een man kanker krijgt van HPV is veel kleiner dan de kans bij vrouwen. Peniskanker is zeldzaam.

Het testen van mannen op HPV lijkt weinig nut te hebben. Mannen hebben een veel lager risico op kanker dan vrouwen door HPV, terwijl de HPV- infectie zelf niet te behandelen is. Een man die HPV positief is kan natuurlijk wel zijn vrouwelijke partner infecteren, echter als het afweersysteem van de vrouw het virus onder controle brengt (dit duurt vaak 8-14 maanden) bestaat er geen risico op voorstadia of kanker. Alleen als het immuunsysteem faalt, en de vrouw dus HPV positief blijft, bestaat er risico op kanker. Dit kun je het beste onderzoeken door de vrouw te testen en niet de man.

Bij 80 procent van de vrouwen die besmet raken is het virus 8 tot 14 maanden later niet meer aantoonbaar.

Nee, je moet wachten met het afnemen van materiaal voor de HPV test totdat je niet meer ongesteld bent.

Ook als je nog maagd bent kan je besmet raken met HPV. Het virus wordt immers heel gemakkelijk via contact overgedragen. Op die manier kan HPV op de huid, in de mond, maar ook op de schaamlippen terechtkomen. HPV-infectie van de baarmoederhals komt bij iemand die maagd is echter veel minder vaak voor, omdat juist geslachtsverkeer het virus tot aan de baarmoederhals brengt. Het is onduidelijk of andere voorwerpen die in de vagina ingebracht worden (zoals tampons, vingers, vibrators) het HPV ook naar de baarmoederhals brengen. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer bij 1 procent van de jong volwassen vrouwen die maagd zijn HPV bij de baarmoederhals aangetoond kan worden.

Nee, genitale wratten, of wratten op andere lichaamsdelen hebben geen relatie met baarmoederhalskanker. Wratten komen heel veel voor. Uit onderzoek blijkt dat ruim 66% van alle mensen zich herinnert wel eens wratten te hebben gehad. Baarmoederhalskanker komt zowel voor bij vrouwen die zich herinneren wratten te hebben gehad, als bij vrouwen die geen wratten hebben gehad.

Ja, zoals eerder gesteld kunnen waarschijnlijk ook andere voorwerpen die in de vagina ingebracht worden het HPV naar de baarmoederhals brengen. Daarnaast leert de ervaring dat veel lesbiennes ook op enig moment heterosexueel geslachtsverkeer hebben gehad, danwel dat hun partner dat heeft gehad. Op die manier kan ook besmetting hebben plaatsgevonden.

Ja, uit onderzoek blijkt dat de kans op een HPV-infectie groter is bij vrouwen die een SOA hebben, of hebben gehad. Andersom geldt dit echter niet. Iemand die HPV positief is heeft niet meer kans op een SOA. Als verklaring hiervoor wordt de grote besmettelijkheid van HPV genoemd, en het feit dat condooms niet geheel tegen HPV beschermen.

Nee, veel vrouwen zijn HPV positief ten tijde van de bevalling. Pasgeborenen hebben op de een of andere manier hier geen last van. Zeer zeldzaam heeft een baby wratjes aan de stembanden (larynxpapillomatose) op basis van een HPV-infectie die waarschijnlijk bij de geboorte is ontstaan.



Volg HumaCare

volg ons op facebook volg ons op twitter volg ons op linkedin volg ons op youtube volg ons op hyves